Στη γωνία Δελφών-Παρασκευοπούλου και Κωνσταντινίδη..

Στο ύψος του σημερινού ‘’Ευκλείδη’’ συναντάμε ένα εγκαταλελειμμένο τριώροφο κτίριο, που εξακολουθεί να αποπνέει αίγλη και αρχοντικό αέρα, παρά την ιδιαίτερα κακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα, προξενώντας την εύλογη απορία του κλαθε περαστικού για την ιστορία του.

Δυστυχώς τα στοιχεία σε σχέση με την ιδιοκτησία και τη λειτουργία του κτιρίου είναι πολύ λίγα. Επίσης μας είναι άγνωστο το ακριβές έτος κατασκευής αλλά θα μπορούσαμε να υποθέσουμε πως τοποθετείται στα χρόνια 1909-1917. Το κτίριο φαίνεται να  ανήκε στη Σερβέτ Χανούμ. Το 1920 φαίνεται ότι ήταν ήδη μισθωμένο σε διάφορες εβραϊκές οικογένειες. Η εντολή διάλυσης της μίσθωσης προς τον Μωϋς Μισραχή και η έξωση προς τον Δαυίδ Άμαρ το 1921 αποτελούν τις παλαιότερες μαρτυρίες γύρω από τους ενοίκους του κτιρίου, στις οποίες ωστόσο δεν αναφέρεται το όνομα της ιδιοκτήτριας.

Το 1925 καταλήφθηκε από την Υπηρεσία Διαχείρισης ανταλλάξιμων μουσουλμανικών  περιουσιών, και φαίνεται πως κατοικούνταν από οικογένειες προερχόμενες από τη Σμύρνη, την Ηπειρο το Δεδέαγατς καθώς και ντόπιους Εβραίους. Σύμφωνα με τους (Π. Κοντογιάννης 1910 – Δημητριάδης 1983) το κτίριο μπορεί να λειτούργησε ως ιδιωτική σχολή ντονμέδων (Feyizye). Η υπόθεση αυτή βασίζεται στο ότι είναι γνωστό ότι λειτουργούσαν μόνο δύο Feyizye στη Θεσσαλονίκη, το θηλέων στην οδό Ευσταθίου και ένα αρρεναγωγείο, η τοποθεσία του οποίου μας είναι άγνωστη. Δεδομένου ότι το κτίριο βρίσκεται σε μια από τις μεγαλύτερες συνοικίες Ντονμέδων της Θεσσαλονίκης και πολύ κοντά στο Yeni Cami, δε θα ήταν περίεργο να υποτεθεί ότι μια συνοικία που διαθέτει ένα υπέρλαμπρο θρησκευτικό κτίριο, θα διέθετε αντίστοιχα και Feyizye, εν προκειμένω το εν λόγω αρρεναγωγείο.

Εξωτερικά, το κτίριο εμφανίζει τρεις διαφορετικούς τύπους πρόσοψης , όλες όμως καλοδουλεμένες και ιδιαίτερες με έντονη την εκλεκτικιστική διάθεση και έμφαση στη λαϊκή αρχιτεκτονική και τη ρομαντική διακοσμητική τάση που ήταν προσφιλής εκείνη την εποχή.

Η ιδιαιτερότητα του κτιρίου αυξάνεται ακόμα περισσότερο, καθώς το οικόπεδο στο οποίο αναπτύσσεται στερείται ορθής γωνίας, με αποτέλεσμα οι χώροι να τετραγωνίζονται με την προβολή ή την υποχώρηση των ορόφων. Κάθε όροφος του κτιρίου είναι διαμορφωμένος ως ξεχωριστό διαμέρισμα, ενώ το ισόγειο λειτουργεί τελείως ξεχωριστά, με δική του είσοδο. Υπάρχει σοφίτα, εξώστης, σαχνισί και πλήθος διακοσμητικών στοιχείων όπως κολωνάκια, περίτεχνα σιδερένια κιγκλιδώματα, φυτικές και ελικοειδής ανάγλυφες λεπτομέρειες καθώς και απομιμήσεις υφάσματος στα χτιστά φουρούσια.  Ωστόσο, το πλήθος και η ποικιλία των μορφολογικών στοιχείων συνυπάρχουν σε ένα υπέροχα αρμονικό και ενιαίο σύνολο, φανερώνοντας τη δεινότητα και την εμπειρία των κατακευαστών του.

Αν βρεθείτε στην περιοχή, αξίζει να το επισκεφθείτε για να πάρετε μια γεύση από κοσμοπολίτικη Θεσσαλονίκη!

Photo: 
www.thessalonikihouses.gr
www.thessalonikihouses.gr
www.thessalonikihouses.gr
Κατηγορίες: